Phytophthora trên trái Sầu riêng: Nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa

Để phòng ngừa hiệu quả, bà con cần kết hợp quản lý độ ẩm, vệ sinh vườn, theo dõi trái và sử dụng sản phẩm phù hợp. Không nên đợi đến khi trái xuất hiện vết thối mới bắt đầu xử lý.

Phytophthora gây hại trái sầu riêng như thế nào?

Phytophthora thường được gọi là “nấm bệnh”, nhưng thực chất thuộc nhóm nấm giả, trong đó Phytophthora palmivora là tác nhân quan trọng gây bệnh trên sầu riêng. Tác nhân này có thể gây hại ở rễ, thân, lá và trái. Bệnh thối trái có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn phát triển, kể cả trước thu hoạch và trong quá trình bảo quản, vận chuyển.

Vì vậy, mốc 80 ngày tuổi không phải thời điểm duy nhất cần bắt đầu phòng bệnh. Nhà vườn cần đánh giá nguy cơ từ điều kiện thời tiết, nguồn bệnh và tình trạng thực tế của vườn.

Vì sao bệnh dễ phát triển trong mùa mưa?

Mưa nhiều, độ ẩm cao

Tại một số vùng trồng ở Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, giai đoạn nuôi trái đến thu hoạch có thể trùng với mùa mưa. Khi bề mặt trái và tán cây ẩm kéo dài, nguy cơ bệnh phát triển và lây lan sẽ tăng lên. Mức độ rủi ro còn phụ thuộc vào thời vụ, độ thông thoáng và khả năng thoát nước của từng vườn.

Nguồn bệnh lan theo nước

Bệnh Phytophthora có thể tồn tại trong đất và tàn dư cây bệnh. Trong điều kiện có nước, tác nhân này tạo ra các bào tử động có roi, giúp di chuyển trong môi trường nước.

Nước mưa bắn từ đất, nước chảy qua vùng nhiễm bệnh và nước nhỏ từ bộ phận bị bệnh có thể đưa nguồn bệnh đến những vị trí khác. Những trái nằm thấp, gần mặt đất cần được chú ý khi kiểm tra.

Trái bị tổn thương

Vết cọ xát, tổn thương do côn trùng hoặc thao tác chăm sóc có thể tạo điều kiện cho tác nhân gây bệnh xâm nhập. Tuy nhiên, trái không có vết thương rõ ràng vẫn có thể bị nhiễm khi điều kiện thuận lợi.

Vườn rậm, ẩm và còn nhiều tàn dư bệnh

Tán cây quá dày, cỏ mọc rậm quanh vùng gốc, vật liệu phủ sát thân hoặc mương thoát nước bị tắc có thể khiến vườn duy trì độ ẩm cao. Trái bệnh, trái rụng và bộ phận nhiễm bệnh không được thu gom cũng là nguồn lây cần quản lý.

Dấu hiệu trên trái cần chú ý

Bà con nên kiểm tra những trái có biểu hiện:

Vết nhỏ dạng úng nước trên vỏ.
Vùng vỏ chuyển nâu, nâu đen và lan rộng.
Xuất hiện lớp trắng trên vùng bệnh khi trời ẩm.
Vết thối phát triển sâu, làm giảm chất lượng trái.

Các dấu hiệu này cần được đánh giá cùng tình trạng vườn để phân biệt với những nguyên nhân gây thối trái khác.

Biện pháp phòng ngừa Phytophthora trên trái sầu riêng

Giữ vườn thông thoáng, thoát nước tốt

Kiểm tra mương rãnh trước và trong mùa mưa, hạn chế nước đọng kéo dài quanh vùng rễ. Quản lý tán và cỏ hợp lý, tránh để vật liệu phủ tiếp xúc sát thân cây.

Vệ sinh vườn, giảm nguồn lây

Thu gom trái bệnh, trái rụng và tàn dư nhiễm bệnh để xử lý phù hợp. Không bỏ trái bệnh xuống mương hoặc để lại dưới tán. Khi thu hoạch, hạn chế đặt trái trực tiếp lên đất.

Theo dõi thường xuyên, nhất là sau mưa

Ưu tiên kiểm tra khu vực từng có bệnh, nơi thoát nước kém và những trái ở vị trí thấp. Khi phát hiện vết bất thường, cần đánh giá và xử lý sớm, tránh để nguồn bệnh tiếp tục phát tán.

Chăm sóc và bổ sung dinh dưỡng cân đối

Bón phân theo tình trạng cây và giai đoạn nuôi trái, tránh lạm dụng đạm. Kết hợp quản lý sâu hại và hạn chế làm trầy xước trái trong quá trình chăm sóc.

Lựa chọn sản phẩm đúng mục đích

Bà con có thể trao đổi với đội ngũ kỹ thuật VIDAN về vai trò của Anti F trong chương trình chăm sóc vườn. Cách dùng cần căn cứ vào nhãn sản phẩm và tình trạng thực tế; không tự suy rộng hướng dẫn rửa vườn hoặc xử lý thân, rễ thành hướng dẫn phun trực tiếp lên trái. Khi cần thuốc bảo vệ thực vật, phải lựa chọn sản phẩm được phép sử dụng cho cây trồng và đối tượng bệnh tương ứng. Với các hoạt chất như fosetyl-Al, metalaxyl, cần kiểm tra đúng sản phẩm thương mại, hướng dẫn sử dụng và thời gian cách ly trên nhãn, đặc biệt khi trái gần thu hoạch.

VIDAN đồng hành cùng nhà vườn bảo vệ trái mùa mưa

Nếu phát hiện vết thối bất thường, bà con hãy gửi hình ảnh trái, vị trí vết bệnh và thông tin về tuổi trái, thời tiết, lịch sử sử dụng sản phẩm cho đội ngũ kỹ thuật VIDAN để được tư vấn phù hợp.

Chủ động kiểm tra vườn và quản lý nguồn bệnh sớm giúp hạn chế nguy cơ lây lan, giảm áp lực xử lý khi gần thu hoạch.