Để phục hồi vườn sầu riêng sau ngập úng, bà con cần ưu tiên thoát nước, tạo độ thông thoáng cho đất, đánh giá tình trạng bệnh và hỗ trợ bộ rễ. Các bước chăm sóc cần thực hiện theo tình trạng thực tế, tránh nóng vội bón phân hoặc kích đọt khi cây còn yếu.
Thoát nước và làm thông thoáng vùng rễ
Khơi thông dòng chảy
Nhanh chóng kiểm tra mương rãnh, dọn vật cản và tạo đường thoát nước khỏi vườn. Nếu mực nước bên ngoài cao hơn mặt liếp, cần có biện pháp ngăn nước tràn vào và chủ động bơm thoát khi điều kiện cho phép. Ưu tiên giải phóng nước đọng quanh gốc, đồng thời hạn chế đi lại hoặc đưa máy móc vào khi đất còn nhão.
Xử lý lớp váng trên bề mặt
Khi đất đã ráo mặt, có thể phá nhẹ lớp váng để tăng độ thông thoáng. Thao tác nông, nhẹ tay, tránh xới sâu làm đứt những rễ còn khỏe. Dọn rác và vật liệu mục đang phủ kín vùng cổ rễ.
Chưa vội bón NPK qua gốc
Khi đất còn úng và rễ đang tổn thương, không nên bón thúc NPK hoặc tưới phân đậm đặc. Cần ưu tiên ổn định môi trường đất trước khi tăng cường dinh dưỡng.
Cắt tỉa hợp lý, bảo vệ bộ lá còn khỏe
Sau khi nước rút, kiểm tra và loại bỏ những cành gãy, cành chết hoặc cành bị bệnh. Tỉa chọn lọc các cành thấp, cành vô hiệu quá rậm để vùng gốc thông thoáng hơn. Không cắt tỉa mạnh hoặc tuốt bỏ hàng loạt lá chỉ vì cây đang vàng lá. Bộ lá còn khỏe cần được giữ lại để duy trì quang hợp và hỗ trợ quá trình phục hồi.

Mức độ cắt tỉa cần phù hợp với sức cây, tránh gây thêm nhiều vết thương trong giai đoạn cây đang suy yếu.
Kiểm tra bộ rễ và xử lý bệnh đúng nguyên nhân
Vàng lá, héo rũ sau ngập có thể liên quan đến tổn thương do thiếu oxy, bệnh ở rễ hoặc cả hai. Vì vậy, không nên mặc định mọi cây sau ngập đều cần cùng một công thức thuốc. Bà con cần chú ý những biểu hiện như rễ chuyển màu bất thường, vỏ rễ dễ tuột, vùng cổ rễ bị thối hoặc thân xuất hiện xì mủ. Với cây suy nặng, nên nhờ cán bộ kỹ thuật kiểm tra trước khi xử lý.
Khi cần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, lựa chọn sản phẩm phù hợp với cây trồng, tác nhân gây bệnh và cách sử dụng ghi trên nhãn. Không xem Metalaxyl, Mancozeb hay Fosetyl-Al là những lựa chọn có thể thay thế cho nhau trong mọi trường hợp.
Không tự tưới đẫm dung dịch thuốc khi đất vẫn bão hòa nước. Lượng nước sử dụng cần phù hợp để tránh kéo dài tình trạng úng tại vùng rễ.

Hỗ trợ ra rễ và cải thiện môi trường đất
Khi đất đã thoát nước tốt và tình trạng bệnh được kiểm soát, nhà vườn có thể xây dựng chương trình hỗ trợ phục hồi rễ, kết hợp cải thiện đất. Các chế phẩm chứa Trichoderma hoặc Bacillus cần được lựa chọn theo chủng, công dụng và hướng dẫn sử dụng cụ thể. Nếu trước đó đã dùng thuốc bệnh, phải kiểm tra khả năng tương thích và khoảng cách giữa các lần xử lý; không áp dụng cứng mốc 5–7 ngày cho mọi sản phẩm.
Trong nhóm giải pháp của VIDAN, bà con có thể tham khảo:
- Master Green: bổ sung hữu cơ, hỗ trợ cải thiện đất khi điều kiện vườn đã phù hợp.
- Đáng Đồng Tiền hoặc Đồng Tiền Vàng: cân nhắc trong chương trình hỗ trợ bộ rễ theo hướng dẫn của từng sản phẩm.
Không mặc định phối hợp tất cả sản phẩm trong một lần tưới. Loại sản phẩm, lượng dùng và thời điểm bổ sung cần căn cứ vào mức độ tổn thương của rễ và độ ẩm đất.
Bổ sung dinh dưỡng qua lá theo sức phục hồi của cây
Khi cây ổn định hơn, bộ lá còn khả năng tiếp nhận và điều kiện phun phù hợp, có thể cân nhắc bổ sung dinh dưỡng qua lá để hỗ trợ giai đoạn phục hồi. Các dòng như Amino1, Budstrong hoặc Magie Kẽm cần được lựa chọn theo nhu cầu thực tế, thành phần và hướng dẫn trên nhãn. Không phun đồng loạt nhiều sản phẩm hoặc tự tăng nồng độ để thúc cây phục hồi nhanh.
Sự xuất hiện của đọt non là một dấu hiệu cần theo dõi, nhưng chưa đủ để kết luận bộ rễ đã khỏe hoàn toàn. Bà con nên quan sát thêm độ ổn định của bộ lá, tình trạng rễ tơ và khả năng thoát nước trước khi trở lại chế độ bón phân thông thường.
VIDAN đồng hành cùng nhà vườn phục hồi sau ngập
Mỗi vườn có thời gian ngập, loại đất và mức độ tổn thương khác nhau. Khi cần tư vấn, bà con hãy cung cấp hình ảnh toàn cây, bộ lá, vùng gốc cùng thông tin thời gian ngập, tình trạng thoát nước và những sản phẩm đã sử dụng.


