Hướng Dẫn Phục Hồi Cây Sầu Riêng Sau Thu Hoạch Trong Điều Kiện Mưa Nhiều

Sau một mùa dồn hết tinh túy để nuôi những trái sầu riêng chất lượng, cây sầu riêng rơi vào trạng thái suy kiệt hoàn toàn. Đây là lúc nhà vườn cần “đền đáp” cho cây bằng một quy trình phục hồi khoa học. Tuy nhiên, trong bối cảnh thời tiết mưa nhiều và đất ẩm kéo dài, sự vội vàng chính là “kẻ thù” lớn nhất.

Muốn cây sung sức cho vụ hoa tới, nhà vườn cần nắm vững nguyên tắc: Phục hồi đúng thời điểm quan trọng hơn phục hồi nhanh.

1. Vì sao không nên kích rễ khi đất còn ướt?

Nhiều anh em có thói quen vừa hái trái xong là đổ phân đạm cao và tưới kích rễ ngay. Nếu gặp nắng ráo thì không sao, nhưng nếu đất đang mưa dầm, việc này cực kỳ nguy hiểm:

Nguy cơ thối rễ non: Trong môi trường đất bí khí (thiếu oxy), rễ tơ vừa bung ra sẽ bị úng ngay lập tức. Rễ yếu không thể hấp thụ dinh dưỡng, tạo điều kiện cho nấm Phytophthora và Fusarium tấn công.
Lãng phí phân bón: Mưa lớn làm rửa trôi phần lớn phân bón xuống tầng đất sâu hoặc ra ngoài mương rãnh, vừa tốn tiền vừa gây ô nhiễm môi trường.
Chồi ra lọt sọt: Khi rễ bị sốc nước, cây sẽ phát chồi rải rác, không đồng loạt. Điều này khiến việc quản lý sâu bệnh (như rầy xanh) ở vụ tới trở nên cực kỳ khó khăn.

2. Quan sát đất: Bước đi của nhà vườn thông thái

Trước khi quyết định đổ phân hay kích rễ, hãy tạm dừng lại để “lắng nghe” đất:

Kiểm tra độ ẩm: Đợi ít nhất 2–3 ngày nắng liên tục. Dùng tay bốc thử đất dưới tán, nếu đất tơi xốp, không dính tay và không có mùi yếm khí (mùi bùn hôi) thì mới là thời điểm an toàn.
Theo dõi dự báo thời tiết: Tránh bón phân ngay trước một đợt áp thấp nhiệt đới hoặc mưa kéo dài. Hãy chọn cửa sổ thời gian có nắng ổn định để cây có điều kiện quang hợp tốt nhất.

3. Quy trình 3 bước phục hồi cây bền vững trong mùa mưa

Để cây sầu riêng nhanh chóng lấy lại phong độ mà không bị sốc, hãy thực hiện theo trình tự “Cải tạo trước – Kích thích sau”:

Bước 1: Cải tạo môi trường rễ (Vệ sinh nhà cửa)

Khi đất đã đủ ráo, hãy rải vôi nông nghiệp quanh tán. Vôi lúc này đóng vai trò:

Nâng pH đất bị acid hóa sau mùa bón phân hóa học.
Sát khuẩn, ức chế nấm bệnh sau những ngày mưa ẩm.
Làm đất thông thoáng hơn. Nếu đất bị nén chặt, hãy dùng cào xới nhẹ lớp mặt (tránh làm đứt rễ lớn) để oxy len lỏi vào.

Bước 2: Kích rễ và bón phân lót (Xây dựng nền móng)

Khoảng 7-10 ngày sau khi bón vôi, hãy tiến hành kích rễ. Ưu tiên các dòng hữu cơ, Humic hoặc các chế phẩm sinh học có chứa vi sinh vật có lợi (Trichoderma, Bacillus). Lúc này, bộ rễ mới sẽ được hình thành trong một môi trường đất sạch và giàu oxy, giúp rễ khỏe và hút dinh dưỡng cực mạnh.

Bước 3: Phục hồi tán lá (Tái tạo năng suất)

Khi bộ rễ đã ổn định, mới bắt đầu bón phân có hàm lượng Đạm (N) phù hợp để cây đi cơi đọt mới.

Bón gốc: NPK có tỷ lệ Đạm và Lân cao (Ví dụ: 30-10-10 hoặc 20-10-10).
Phun lá: Nếu rễ còn yếu hoặc thời tiết chưa thuận, hãy hỗ trợ bằng phân bón lá giàu Amino Acid và vi lượng để giúp bộ lá xanh dày nhanh chóng.

4. Tầm quan trọng của bộ lá đầu tiên sau thu hoạch

Bộ lá phát triển ngay sau thu hoạch chính là “nhà máy” tổng hợp dinh dưỡng cho mùa hoa tới.

Nếu phục hồi đúng cách, cây sẽ bung đọt đồng loạt, bộ lá to, xanh đậm và dày.
Nếu phục hồi vội vàng khi đất ướt, lá sẽ bị vàng, nhỏ và dễ bị nấm bệnh tấn công. Một cây sầu riêng có bộ lá yếu sẽ không đủ sức để “phân hóa mầm hoa”, dẫn đến tình trạng ra hoa lác đác hoặc rụng bông hàng loạt.