Trong canh tác cây có múi như cam, quýt, bưởi, gốc ghép được xem là “hệ rễ nền tảng”, quyết định sức sinh trưởng, khả năng kháng bệnh, chịu phèn – mặn và thích nghi điều kiện đất đai.
Việc chọn đúng gốc ghép cam quýt bưởi giúp:
Tăng năng suất và tuổi thọ vườn
Hạn chế bệnh thối rễ, chảy gôm (Phytophthora)
Giảm rủi ro bệnh vàng lá greening (HLB)
Thích nghi tốt với đất phèn, mặn, đất kiềm
Dưới đây là các loại gốc ghép cây có múi phổ biến tại Việt Nam và đặc điểm từng loại.

Chanh Volkameriana (Volkamer Lemon)
Ưu điểm nổi bật:
Bộ rễ khỏe, giúp cây sinh trưởng mạnh
Tăng năng suất nhanh
Kháng tốt bệnh thối rễ, chảy gôm do nấm Phytophthora
Chịu phèn và mặn khá tốt – phù hợp vùng ĐBSCL
Hạn chế:
Chưa có dữ liệu rõ về khả năng kháng tuyến trùng
Khả năng chống bệnh vàng lá greening (HLB) chưa thật sự nổi bật
👉 Phù hợp: Vùng đất phèn, mặn nhẹ đến trung bình.
Carrizo & Troyer Citrange
Đây là gốc lai giữa cam ngọt và cam ba lá, được sử dụng rộng rãi trong sản xuất.
Ưu điểm:
Cây phát triển tốt, năng suất cao
Kháng tương đối tuyến trùng
Kháng tốt Phytophthora
Chịu được đất phèn nhẹ đến trung bình (đã thử nghiệm tại Đồng Tháp Mười)
Lưu ý:
Dễ thiếu sắt (vàng lá sinh lý) trên đất kiềm
👉 Phù hợp: Vùng đất phèn nhẹ, đất cải tạo tốt.
Swingle Citrumelo
Swingle là gốc lai giữa bưởi chua và cam ba lá.
Ưu điểm:
Bộ rễ mạnh
Kháng tuyến trùng cao
Kháng nấm Phytophthora rất tốt
Chịu hạn, thích hợp đất nghèo dinh dưỡng
Hạn chế:
Chưa có nhiều dữ liệu về khả năng chịu phèn tại Việt Nam
👉 Phù hợp: Vùng đất cao, thoát nước tốt, ít ngập úng.
Cleopatra Mandarin
Đặc điểm:
Sinh trưởng chậm hơn các gốc khác
Năng suất ban đầu thấp
Ưu điểm:
Kháng thiếu sắt tốt
Thích hợp đất kiềm, đất vôi
Chịu mặn ở mức nhất định
Hạn chế:
Không nổi bật về kháng tuyến trùng
Khả năng chống bệnh vàng lá greening (HLB) còn hạn chế
👉 Phù hợp: Vùng đất đặc thù, đất kiềm cao.
Cam Ba Lá (Poncirus trifoliata)
Poncirus trifoliata là gốc ghép nổi tiếng về khả năng kháng bệnh.
Ưu điểm:
Kháng tuyến trùng mạnh
Kháng nấm bệnh rễ
Kháng virus Tristeza, Exocortis
Hạn chế:
Kém chịu đất phèn
Không phù hợp vùng úng nước
👉 Phù hợp: Vùng khí hậu mát, đất giàu hữu cơ, thoát nước tốt.
Cách Chọn Gốc Ghép Cây Có Múi Phù Hợp
Khi chọn gốc ghép cam quýt bưởi, bà con cần cân nhắc:
✅ Điều kiện đất (phèn, mặn, kiềm, ngập úng)
✅ Áp lực bệnh tại địa phương (Phytophthora, tuyến trùng, HLB)
✅ Tương thích với mắt ghép
✅ Mục tiêu sản xuất (năng suất cao hay bền vững lâu dài)
⚠️ Lưu ý quan trọng:
Không phải mắt ghép nào cũng tương thích với mọi gốc ghép. Việc chọn sai có thể gây sinh trưởng kém, giảm năng suất hoặc chết cây sớm.

