Cảnh báo mùa mưa: bệnh thối trái sầu riêng và cách phòng ngừa hiệu quả

Video Youtube: Cảnh báo mùa mưa: Bệnh thối trái sầu riêng có thể phá sạch vườn nếu lơ là!

Nấm gây bệnh và tác hại

Tác nhân chính: bệnh thối trái trên sầu riêng chủ yếu do nấm Phytophthora palmivora. Nấm này tấn công nhiều bộ phận của cây và khiến quả nhỏ, chín sớm, thậm chí thối hoàn toàn. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi giai đoạn phát triển của quả, kể cả sau thu hoạch

Điều kiện gây hại: mùa mưa với độ ẩm cao, sương mù và nhiệt độ thấp là thời điểm lý tưởng để nấm phát triển. Nấm tồn tại trong đất và nước và lan nhanh nhờ gió, mưa hoặc nguồn tưới. Vườn ẩm thấp, rậm rạp không cắt tỉa và các vết đục do sâu hại tạo cửa ngõ cho nấm lây lan.

Triệu chứng: bệnh bắt đầu bằng các đốm nâu đen nhỏ ở phần đít hoặc cuống quả rồi lan rộng, ăn sâu vào thịt quả khiến quả nhũn, có mùi hôi chua. Khi ẩm ướt, vết bệnh có thể có tơ nấm trắng. Trái bị nhiễm sẽ nhỏ, chín sớm và có thể rụng hàng loạt. Ngoài ra nấm còn gây vết ướt, nứt vỏ chảy nhựa trên thân và làm lá vàng cháy, rụng.

Nguyên nhân khiến quả dễ bị thối vào đầu mùa mưa

Độ ẩm cao, mưa liên tục: thời tiết ẩm ướt tạo môi trường lý tưởng cho nấm phát triển và phát tán.

Đất thoát nước kém: vườn thấp hoặc ứ đọng nước giúp nấm lan từ gốc lên thân và quả.

Tán cây rậm rạp: cành lá không được tỉa làm vườn ẩm và thiếu thông thoáng, tạo điều kiện cho nấm phát triển nhanh.

Vết thương cơ giới hoặc sâu hại: vết đục của sâu hoặc va chạm khi chăm sóc là lối xâm nhập lý tưởng cho nấm.

Bón thừa đạm: bón phân mất cân đối làm vỏ quả mềm, sức đề kháng cây giảm, bệnh dễ xâm nhập.

Chiến lược phòng và trị tổng hợp

1. Biện pháp canh tác – quản lý vườn

Trồng với mật độ hợp lý: khi lập vườn mới nên trồng với khoảng cách 8–10 m để tán cây thông thoáng; điều này giúp giảm độ ẩm và hạn chế lây lan nấm.

Tỉa cành và vệ sinh vườn: loại bỏ cành thấp, cành rậm; thu gom lá và quả bệnh đem chôn hoặc đốt xa vườn để hạn chế nguồn nấm

Đào rãnh thoát nước: đảm bảo vườn cao ráo, thoát nước tốt trong mùa mưa. Phủ gốc bằng rơm khô và bao quả bằng túi chuyên dụng sẽ hạn chế vết thương, ngăn nấm lây lan

Bón phân cân đối: kết hợp phân chuồng hoai mục, NPK cân đối để tăng sức đề kháng; tránh bón quá nhiều đạm

2. Biện pháp sinh học – tăng sức đề kháng

Sử dụng nấm đối kháng Trichoderma: trộn Trichoderma vào phân hữu cơ bón gốc giúp cải thiện vi sinh vật đất và ức chế Phytophthora. Trichoderma ký sinh, tiết enzyme phá vỡ vách tế bào nấm bệnh và cạnh tranh dinh dưỡng, từ đó hạn chế sự phát triển của nấm gây hại

Bổ sung vi sinh vật có lợi: sử dụng các chế phẩm vi sinh như Streptomyces kết hợp với phân hữu cơ để tăng sức đề kháng của cây.

3. Biện pháp hóa học – xử lý kịp thời

Phun phòng trước mùa mưa: quét vôi hoặc boóc‑đô (hỗn hợp vôi và đồng) lên thân để bảo vệ vỏ cây; phun thuốc gốc đồng như Mancozeb, Copper Oxychloride nhằm ngăn nấm xâm nhập

Phun định kỳ trong mùa mưa: phun thuốc phòng 7–10 ngày/lần (hoặc 5–7 ngày khi mưa liên tục). Luân phiên các hoạt chất như Mancozeb, Fosetyl‑Al, Metalaxyl, Dimethomorph để tránh hiện tượng lờn thuốc.

Xử lý khi cây đã nhiễm bệnh: cắt bỏ và tiêu hủy ngay bộ phận bị bệnh, sau đó phun thuốc lưu dẫn chứa Metalaxyl hoặc Phosphonate và tưới gốc để diệt nguồn nấm trong đất.

Tuân thủ nguyên tắc 4 đúng: đúng thuốc, đúng liều, đúng cách và đúng thời điểm; đảm bảo thời gian cách ly để an toàn cho người tiêu dùng

Lịch phòng bệnh theo mùa vụ

Trước mùa mưa: tỉa cành, vệ sinh vườn, rải vôi và bón phân hữu cơ kết hợp Trichoderma để chuẩn bị cho mùa mưa.

Mưa đầu mùa: kiểm tra hệ thống thoát nước, quét vôi lên thân và phun thuốc phòng lần đầu.

Trong mùa mưa: phun thuốc định kỳ và quan sát kỹ dấu hiệu thối trái để xử lý sớm.

Sau mùa mưa – trước thu hoạch: dọn sạch vườn, xử lý quả rụng và bón phân hữu cơ để tái tạo đất.

Giới thiệu sản phẩm: ANTI-F (500 ml) – Cú đấm kép, khô nhanh xì mủ

Anti‑F là dung dịch bảo vệ cây trồng dựa trên các hợp chất đồng và canxi. Thành phần chính gồm đồng (Cu 20 500 ppm) cùng các phức hợp copper salicylate extra (25 %), copper phosphite extra (10 %), calcium silicate plus (12 %) và tryptophan‑amin plus (5 %). Nhờ vậy sản phẩm giúp bổ sung vi lượng đồng, lân, canxi cho cây, chống hiện tượng vàng lá, đốm lá và thối rễ, làm khô nhanh các vết xì mủ trên thân và liền da nhanh. Ngoài ra, Anti‑F còn có tác dụng kích thích sức đề kháng của cây và rửa sạch vườn, giúp hạn chế nguồn nấm và khuẩn trong mùa mưa.

Hướng dẫn sử dụng (tổng hợp): khi dùng để xử lý vết xì mủ, pha 100 ml với 1 lít nước và phun đều lên vết bệnh; với triệu chứng vàng lá, thối rễ, pha 100 ml cho 50 lít nước và tưới 5–7 lít/m đường kính tán; với đốm, cháy lá, dùng 100 ml/100 lít nước; rửa vườn dùng 50 ml/100 lít nước.

Lưu ý quan trọng:

Sản phẩm này có chứa đồng và các chất bảo vệ thực vật nên nên sử dụng bởi người lớn có kiến thức về nông nghiệp; cần đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì.
Không sử dụng Anti‑F từ giai đoạn cây ra hoa tới khi trái đạt 80 ngày tuổi vì có thể gây hiện tượng đỏ gai trên sầu riêng.
Nên sử dụng sản phẩm chủ yếu để vệ sinh vườn, rửa trái sau thu hoạch và với trái trên 80 ngày tuổi.